About 150 million people around the world today live in extreme poverty according to world bank data for 2021. Why? Some claim that it is because many nations lack natural resources such as trees, oil, fertile farmland, minerals and etc. Some believe that nations like the United States and Australia are prosperous because they have vast natural resources that can be used to produce goods and services. Yet, some nations, such as Japan and Singapore, with little or no natural resources are quite prosperous. There are many nations with abundant natural resources that are much less prosperous than other nations with fewer natural resources. Others think that nations’ best shipping location and the mildest climate have more prosperous economies. But look at the two Koreas? North Korea and South Korea have the same natural resources, same language, same ethnicity, yet the two economies are as different as night and day. Why? Why does a nation like Singapore with little or no natural resources be more prosperous and stable than a nation like Myanmar with abundant natural resources? Both Singapore and Myanmar are demographically diverse and both of them are located in the mildest climate with the best shipping location. Why is that?

The primary reason why society/nations are in poverty is the lack of a “Good Institution”. Lack of Good Institution comes from lack of meritocracy, certain social norms, beliefs, working habits, and culture in a society/nation that can directly or indirectly hinder its general organizational work ethics and its prosperity.

One of the great examples would be to take a look at the mentality and mindset of certain ethnic groups in some parts of South East Asia. For example, in most of the southern regions of Myanmar, you may come across a group of very friendly people ( at least appear to be very friendly at first and later take advantage of you or grab all your personal information to make gossips and rumors ) who just like to spend most of their time chilling and talking about other people rather than discussing ideas and working on some solutions together. Instead of thinking about the brilliant ideas and solutions that can make their village, community, and nation a more prosperous place, they spend most of their time ensuring ( just trying to keep up with the average majority for the sake of social acceptance ) that no other people in their group can become better and successful than the average.

This extreme collectivist mentality makes any quiet person in their group who just work diligently for his/her self reliance and does not share worthless chit chat and gossip with them, become generally and culturally considered as “unfriendly” or “uncharitable” or sometimes even considered “selfish & arrogant” with no real concrete prove and critical explanation. When their community or nation faces a crisis, they will be more active in talking about how people become worthy of suffering rather than discussing the solutions that will help people end their sufferings. There is always a smell of envy, jealousy, playing victim, and bitterness when their comrades are rising or progressing above and beyond them. It gives them a terrible feeling of insecurity since the culture also creates a habit of a lack of trust ( just extreme politeness and sugar-coating superficial conversation) and a lack of humility to constantly stop comparing oneself with others and feeling bad about oneself when someone in their group become more self-reliant physically, intellectually and materially. They will often try to pull each other down, either by harsh words or by cleverly crafted demonization stories and false rumors. Thus, keeping each other in the average zone and anyone who got higher than the average are “being humbled” and brought down cleverly through multiple kinds of social punishments, has become an unspoken justifiable thing to do in their extreme collectivist culture.

In addition, this aggravates the inequality and social stratification issues in their society since it confuses and hardens the hearts and minds of those who thrust for diligence and success to become less humble, more arrogant, and more exclusive as they endeavor and achieve higher ground levels of self-reliance than the average. 

India is another good example of how its citizen extreme superstitious beliefs and working habits directly affect its economic prosperity. Today, India has widespread hunger problems, yet these are not due to a lack of food and natural resources but are a result of the people’s culture and beliefs. The majority of the people in India believe that people who die are reincarnated as animals; therefore, their beliefs create culture and practices that prohibit people from killing rats, mice, cows, cockroaches, and other animals. 

There are 200 million “sacred cows” in India wandering around freely. Each cow on average eats enough food to feed seven people. The food for these cows alone would feed 1.4 billion people, which is over 1/4 of the world’s population. The mice and rats, which they will not kill, eat much of their grain as well. This grain, not to mention the meat from the cows, would supply plenty of food for all the starving people of India.

So..How can a Society have a good Institution?

Lack of  “Good Institution” stems from a lack of spiritual resources and truth. Lack of spiritual resources and truth creates certain beliefs, working habits, norms, and culture in a society/nation that can directly or indirectly hinder its general organizational work ethics and its prosperity.

When citizens of a particular society have a firm foundation that drives the internal change of heart that Christ brings, it produces critical thinking, a good character, and self-govern habits/self-discipline that are necessary for an economy to be prosperous. These character and self-govern habits will cumulatively produce a good culture in a society. That gradual development of good culture will produce:

  • People who are truly reliable and honest with their dealings. People who will not steal. People who will not panic and drag down his/her neighbor’s good news of progress and achievements. Billions of dollars are lost each year by businesses to theft by their own employees/Stewards. Many more billions of dollars are also spent for counter security measures due to the lack of trust among each other/each department/each group. 

  • People who talk less and who work more diligently with strong work ethics. People who will labor hard and be productive. This will cause an economy to grow with a more reliable and hard-working labor force. Thus, attract foreign investors to invest in the region and hire locals in more decent and accountable job positions. 

  • People who will save and invest wisely to acquire greater return and self-reliance in the later future. This will lighten the burden of a nation’s administration and help reduce the budget with regard to social welfare programs, which in turn helps the nation’s government to administer to use that surplus budget for other good causes such as for higher-quality education, better healthcare, cleaner energy, efficient infrastructure development, and other technological improvements.  

Therefore, a society/nation in which its values and culture are centers upon the development of good motives/morality of its average citizens and treating people as “ends” rather than “means” will always prosper.

The truth of the gospel foster an organizational culture and general work ethics that impart new ideas and creativity to man which assists him in increasing his material welfare. This occurs as man creates new and better tools. In addition, man gains the understanding that God has given him an abundance to rule the earth and if he seeks His supply, he will find it. ( Proverb 12:24)

Besides bringing internal liberty to man, the introduction of the Gospel in a nation will also manifest itself externally in political freedom. A government acting on Biblical principles is needed for healthy economic growth. As Verna Hall stated, “government is the house in which the economy lives.” Its policies must promote and protect economic freedom. ( Matthew 7:7 )

Economic freedom will then flow from personal and governmental freedom. Charles Wolfe states that this freedom includes “a people’s freedom to own their own property…to choose their own occupation…to keep the fruits of their labors… to buy and sell in a free market, where wages and prices are determined not by government mandate but by voluntary exchanges of free and morally righteous men and women.”

Factors of Production in a Society

As stated simply, man’s material welfare is a product of natural resources mixed with human energy and coupled with the use of tools. Mr.Wolfe represents this by the following formula:

N.R + H.E  x  T = M.M.W

Natural Resources + Human Energy x Tools = Man’s Material Welfare 

If Natural Resources increase, so does Man’s Material Welfare. If Human Energy is exerted, Material Welfare increases. If better tools are created, Man’s Material Welfare will also increase. 

This equation for Man’s Material Welfare is applicable for every nation in the world, yet there is a great difference in how men in a Christian society view the world and apply their physical and mental energies as compared to those men in a secular society. 

In a Christian Society with Great Economic Freedom

Natural Resources

God created man and knew that he would have certain basic needs, such as food, clothing, and shelter. God created everything that was needed to meet those needs. One, God created natural resources. Those men with a restored Gospel worldview believe that God has provided all that they need and, consequently, they have faith to seek, find, and process abundant natural resources. As the Natural Resources available to man increase, his material welfare increases as well. 


From the beginning, the man was unable to cultivate the ground and rule over the earth, or even meet his basic needs well, with his bare hands alone. Mr. Wolfe writes that “to take the natural resources God (had) created and turn them into… food, clothing, and shelter” to meet man’s needs, tools were needed to help him “till the soil, to cut down trees and saw timber, to mine and refine minerals, and to tend sheep and weave wool.” Knowing this, God gave man the ability to think for ideas for inventing and making tools. Man was given intelligence and physical strength, that is mental and muscular energy, to take the Natural Resources and create tools to meet his needs. 

Man has used simple tools ( possibly a digging stick or simple plow) and some kind of sickle or cutting tool to harvest grain. Abel was a shepherd and likely had a rod and staff. 

The Bible has many references to tools.

Time Period Tool Production by one man
Adam Simple Tools Enough Food for Eve and himself
Abraham Wooden Plow drew by oxen Food for a large family
18th Century  Horse-drawn iron plow Food for 3 families
The 1950s Tractor Food for 14 families
Today Advanced tractors and tools Food for 60 families

Development of better tools has primarily occurred in nations where people have had access to the truth of the Bible ( and hence the mind of Christ) which has enabled them to receive many ideas for inventing new and better tools. As we have seen, these advancements in tools have caused man’s material welfare to improve. 

We should remember that man’s productivity is a result, not only of better but also of better use of those tools. That is why we must be diligent in our work. God has given man all he needs for his human welfare — natural resources, human energy, and ideas for creating tools — but man must labor to take what God has given and transform it into food, clothing, shelter, and other things that meet his human needs.

Human Energy ( comes primarily from good institutions)

God not only created natural resources, but He also created man with human energy. God told him to “have dominion” or rule over the earth ( Genesis 1:26). A man was placed in the garden to cultivate and keep it (Genesis 2:15), which required labor. After the fall, cultivating the ground required an additional “sweat of [ man’s] face (Gen 3:19). Thus, God-inspired strength and work ethic in a particular society’s general demographics would cause a better institution for more stable and sustainable economic growth. Such inspired strength and working character would cause more individuals to be more productive through hard labor, honesty, investment in the future, etc. Men will be inspired by God to work. In addition, in a nation of economic freedom, men will be able to partake of the fruit of their labors which will encourage them to exert more energy, his material welfare ( and that of the nation) will cumulatively increase. 

In Conclusion

As we have seen, the equation, N.R + H.E x T. = M.M.W, can be applied to every society and country in the world. Those societies built on restored gospel principles will have a proper view of natural resources, the character to exert human energy, and access to the creativity of God leading to better tools and inventions, all of which cause man’s material welfare ( and that of the nation and its citizen) to increase.

၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဘဏ်အချက်အလက်များအရ ယနေ့ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌လူ ဦးရေသန်း ၁၅၀ ခန့်သည်အလွန်အမင်းဆင်းရဲနွမ်းပါးနေကြသည်ကို သိရသည်။ ဘာကြောင့်ပါလဲ? အချို့သည် သစ်ပင်၊ ‌ရေနံ ၊ လောင်စာ၊ မြေဆီလွှာကောင်းမွန်သည့် မြေယာများ စသဖြင့် သဘာ၀ အရင်းအမြစ်များ မရှိသောကြောင့် တိုင်းပြည်အချို့မှာ ဆင်းရဲကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။

အချို့ မှာ အမေရိကန်နှင့်သြစတေးလျကဲ့သို့ နိုင်ငံများတွင် ကုန်ပစ္စည်များနှင့် ၀န်ဆောင်မှုများထုတ်လုပ်ရန် သုံးနိုင်သော ကြီးမားသောသဘာဝအရင်းအမြစ်များရှိသောကြောင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝသည်ဟုယုံကြည်ကြသည်။ သို့သော် ဂျပန် နှင့်  စင်္ကာပူ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသည် သဘာဝသယံဇာတအနည်းငယ် (သို့မဟုတ်) လုံးဝမရှိသော်လည်း အတော်လေးချမ်းသာနေသည်။ သယံဇာတနည်းသည့်နိုင်ငံတွေထက် ဆင်းရဲကြသော သဘာဝသယံဇာတ ပေါကြွယ်ဝတဲ့နိုင်ငံများ လဲ ရှိပါသည်။ အချို့နိုင်ငံများသည် ကုန်တင်သင်္ဘောများ ဆိုက်ကပ်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာများ နှင့် သင့်တင့်၊ အကောင်းမွန်ဆုံး ရာသီဥတုရှိသောကြောင့် ထိုတိုင်းပြည်များတွင် ပိုမိုကြွယ်ဝသောစီးပွားရေးများဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိကြသည်ဟု အချို့လည်း ထင်မြင်ကြသည်။ ဒါပေမယ့် ကိုရီးယားနှစ်နိုင်ငံကိုကြည့်ပါ။  မြောက်ကိုရီးယား နှင့် တောင်ကိုရီးယား တွင် တူညီသော သဘာဝသယံဇာတများ၊ ဘာသာစကား၊ တူညီသော ယဉ်ကျေးမှု လူးမျိူး ရှိသော်လည်း နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေး နှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးခြင်း  မှာ နေ့ နှင့်ည ကွာသလို မတူညီပါ။ ဘာကြောင့်ပါ လဲ?  သဘာဝသယံဇာတအနည်းငယ် (သို့မဟုတ်) လုံးဝမရှိသော စင်ကာပူကဲ့သို့နိုင်ငံငယ်လေးသည် သဘာဝသယံဇာတပေါကြွယ်ဝသော မြန်မာနိုင်ငံထက်ပိုမိုကြွယ်ဝပြီး တည်ငြိမ်သည်မှာ ဘာကြောင့်ပါလဲ?

စင်္ကာပူနှင့်မြန်မာနိုင်ငံ နှစ်ခုစလုံးသည် လူမျိုး ရေအရ ကွဲပြားခြားနားပြီး ၎င်းတို့နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် ကောင်းမွန်သော ရာသီဥတုများ ကိုယ်စီရှိပြီး အကောင်းဆုံးသင်္ဘောလမ်းကြောင်းများလည်း အတူတူရှိကြသည်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် ဘာကြောင့် ချမ်းသာမှုကွာခြားရသလဲ?

လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ နိုင်ငံများ ဆင်းရဲမွဲတေရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းအရင်းမှာ “ကောင်းမွန်သောအဖွဲ့အစည်း ဖွဲ့စည်းမှု Good Institution” မရှိခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သောအဖွဲ့အစည်းမရှိခြင်း၊ စီးပွားရေးအတွက် အကျိုးပြုသော ဥပဒေများ၊ အချို့သော ရှိသင့်သည့် လူမှုစံနှုန်းများ၊ မှန်ကန် ဖြောင့်မတ်သော ယုံကြည်ချက်များ၊ ကောင်းမွန်သော အလုပ်လုပ်ပုံအလေ့အထများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများ မရှိခြင်းသည် ၎င်း အဖွဲ့အစည်း၏ အခြေခံအလုပ်ကျင့်ဝတ်နှင့် ၎င်းတို့၏ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုကိုအဟန့်အတားဖြစ်စေသည်။

ဥပမာကောင်း  အနေ့ဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသအချို့ရှိ အချို့သောလူမျိုးစုများ၏ စိတ်နေစိတ်ထားနှင့်စရိုက်လက္ခဏာကို ကြည့်ခြင်းဖြင့်သိနိုင်သည်။ ဥပမာ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင် ရှိ အချို့သော ဒေသအများစု၌ လူနေ့ မှူ စရိုက်မှာ သင့်အပေါ် အလွန်ဖော်ရွေသောလူးများကို သင်တွေ့နိုင်သည်။ (အစပိုင်းမှာ အလွန်ဖော်ရွေပုံရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သင်၏အတင်းအဖျင်းများနှင့်ကောလဟာလများဖြစ်စေရန် သင်၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက်အားလုံးကို သင့်နောက်ကွယ်တွင် အတင်းပြောဖို့၊ မကောင်းသတင်းဖြန့်ဖို့ နှိုက်ယူကြလိမ့်မည်။) သူတို့သည်ကောင်းမွန်သော အနာဂတ်အတွက် ကိုယ်စီ စိတ်ကူးတွေကိုဆွေးနွေးပြီး အဖြေတွေကိုအတူတကွ ဖော်ထုတ်၊ အကောင်အထည်ဖော် လုပ်ဆောင်တာထက် သူတို့ရဲ့အချိန်အများစုကို အေးအေးဆေးဆေးနဲ့ အခြားသူတွေအကြောင်း အတင်းပြောရတာကိုကြိုက်နှစ်သက်ကြသူတွေဖြစ်ကြပါသည်။ လူမှုရေးအသိုင်းအဝိုင်း တွင် လူတွေ သူတို့အား လက်ခံလာရန် နှင့် ပျမ်းမျှ သာမန်လူအများစုနဲ့ တူအောင်ကြိုးစားနေရင်း သူတို့  အား ပိုမို တိုးတက် ချမ်းသာကြွယ်ဝ ‌အောင် လမ်းညွှန်မြှင့်တင်ကူညီ မပေးနိုင်တဲ့ နုံအအ လူတွေနှင့် အတူ အချိန်အများစုကိုဖြုန်းတီးနေတတ်သည်။ သူတို့ရဲ့ရပ်ရွာ၊ အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ နိုင်ငံကို ပိုမိုသာယာဝပြောစေနိုင်တဲ့ သစ်လွင်၊ တောက်ပတဲ့စိတ်ကူးတွေ အဖြေတွေ ၊အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သည် အစီအစဉ် တွေအကြောင်းစဉ်းစားမယ့်အစား ထိုကဲ့သို့ အစွန်းရောက်သော စိတ်နေစိတ်ထားများ (extreme collectivist culture mentality) နှင့် လူတို့သည် ၊ မိမိကိုယ်ကိုအားကိုး နိုင်မှုအတွက် လုံ့လဝီရိယရှိရှိအလုပ်လုပ်သော လူများ၊ သူတို့နှင့် အကျိုးမရှိသောစကားစမြည်မပြောဆိုသော သူများ ၊ အတင်းအဖျင်းမပြောသောသူများ ၊ မည်သူကို မဆို သူတို့က ယေဘူယျအားဖြင့် သူတို့ သတ်မှတ်ထားသော ယဉ်ကျေးမှုအရ “လူများနှင့် မနေတတ်သောသူ” ၊ “ကပ်စေးနှဲသောသူ” ၊ “တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်ပြီးမာနကြီးသူ” ဟု ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားမရှိပဲ ပြောဆိုသတ်မှတ်ကြတတ်သည်။

သူတို့အသိုင်းအဝိုင်း၊ အဖွဲ့အစည်း (သို့) နိုင်ငံဟာအကျပ်အတည်းနဲ့ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ လူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို ကုန်ဆုံးစေမယ့်ဖြေရှင်းနည်းတွေကို ဆွေးနွေးတာထက် သူတို့တွေ ဘယ်လိုဒုက္ခတွေခံရတယ်ဆိုတာကိုပြောဆို၊ ငိုပြရာမှာပိုပြီးတက်ကြွပါသည်။ သူတို့ရဲ့ ဘော်ဒါတွေ (ဒါမှမဟုတ်) အခြားလူမျိုးစု အုပ်စုတွေက ကြိုးစားရုန်းကန်ရင်း သူတို့အထက်ကို တိုးတက်လာတဲ့အခါ၊ သူတို့ဟာ မနာလိုမှု နာကြည်းမှုတွေ ရှိလာပြီး ၊ သူများအပေါ် စိတ်လှည့်စား အနိုင်ကျင့်မှု များ ၊ မဟုတ်မမှန်ဇာတ်လမ်း လုပ်ပြောဆိုခြင်းများလုပ်လာတတ်ပါသည်။ သူတို့၏ အပိုစကားတွေပြောဆိုခြင်း၊ အပေါ်ယံ ချိုသာလွန်းသော လူမှုဆက်ဆံရေး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အချင်းချင်း ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့ စိတ် နှိမ့်ချမှုမရှိခြင်း၊ မာနထောင်လွှားခြင်း၊ အခြားသူများနှင့်မိမိကိုယ်ကိုနှိုင်းယှဉ် ပြီးမနာလိုခြင်း  ကိုရပ်တန့်ရန် အားထုတ်မှုမရှိခြင်း နှင့် မိမိကိုယ်ကိုယုံကြည်မှုပိုရှိသူတစ်ဦးဖြစ်လာရန် မကြိုးစားခြင်း စသည့် အလေ့အကျင့်များ။ ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှ လူတစ်ဦးမှာ အမြင့်သို့ တက်လှမ်းလာနိုင်သောအခါ သူတို့၏ စိတ်ထဲတွင် ဂုဏ်ယူ အားကျ၍ သူတို့ထက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိုမိုကြံ့ခိုင်ပြီး ကိုယ့်ကိုကိုယ်အားကိုးနိုင်သော သူများနှင့် တွေ့သောအခါ မိမိကိုယ်ကို အားမလို၊ အားမရ ၊ မကျေနပ် စိတ်ဖြင့်အမြဲ သိမ်ငယ်ခြင်းကိုခံစားရသည်။ သူတို့ကတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပျက်စီး ကျရှုံ လျော့ပါးသွားအောင်၊ ကြမ်းတမ်းတဲ့စကားတွေနှင့်ဖြစ်ဖြစ်၊ လိမ္မာပါးနပ်စွာဖန်တီးထားတဲ့ လုပ်ကြံနတ်ဆိုးပုံပြင်တွေနှင့်ဖြစ်ဖြစ်၊ မဟုတ်မမှန်ကောလဟာလတွေနဲ့ ဖြစ်ဖြစ် အချင်းချင်းကြံဖန်ဆွဲချဖို့ ကြိုးစားတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခြေခံလူနေမှုဇုန်၌ ပျမ်းမျှထက်ပိုမြင့်အောင် ကြိုးစားလာနိုင်သူတိုင်း မှာ ဖိအား တိုက်တွန်းခြင်းများ လူမှုရေးပြစ်ဒဏ်မျိုးစုံနှင့် လိမ္မာပါးနပ်စွာ ဆွဲချ၊ နှောင့်ယှက်ခြင်း များ တွေ့ကြုံ ရသည်မှာ သူတို့၏အသိုင်းအဝိုင်း/လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ပြောပြထုတ်ဖော်ခြင်းမခံရသော မကောင်းသည့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

တချိန်တည်းမှာပင် ထိုအရာသည် ရုန်းကန်ကြိုးစားလှုပ်ရှားသူများ၏ စိတ်နှလုံးကို သူတို့ အောင်မြင်လာသည့်အချိန်၊ မိမိကိုယ်ကို ပိုမိုအားကိုးလာနိုင်ချိန်၊ အစွမ်းအစ ပိုမိုများပြားလာသည်အချိန်ရောက်သည်နှင့် လူမှုဆက်ဆံရေး မညီမျှမှုများ ပိုဖြစ်လာစေပြီး ကြိုးစားအောင်မြင်လာသူတို့၏ နှလုံးသားများကို ခက်ထန်၊မာကျောလာစေသည်

အိန္ဒိယသည်လဲ ၎င်း၏နိုင်ငံသားများ၏ အလွန်အယူသီးသောယုံကြည်ချက်များနှင့် အလုပ်လုပ်ပုံအလေ့အထများကြောင့် ၎င်း၏စီးပွားရေးသာယာဝပြော မှူ့  ကို တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်ခြင်းကို ပြသနေသည့် အခြားဥပမာကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယနေ့အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် အငတ်ဘေး ပြဿနာများကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရှိနေ ခြင်းသည် စားနပ်ရိက္ခာနှင့်သဘာဝအရင်းအမြစ်များချို့တဲ့မှုကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူတို့၏ လွန်ကျူးသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ယုံကြည်မှုများကြောင့်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယတွင်လူအများစုသည် သေသောအခါ သူတို့သည် တိရစ္ဆာန်များအဖြစ်ပြန်လည်မွေးဖွားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ထို့ကြောင့်သူတို့၏ယုံကြည်ချက်များကြောင့် ကြွက်များ၊ နွားများနှင့်အခြားတိရိစ္ဆာန်များကိုသတ်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသောယဉ်ကျေးမှုနှင့်အလေ့အကျင့်များကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။

အိန္ဒိယတွင် လွတ်လွတ်လပ်လပ် လျှောက်သွားနေသော ပိုလျှံနေသည့် နွားများ (သန်း ၂၀၀)ကျော် ရှိသည်။ နွားတစ်ကောင်သည် လူခုနစ်ယောက်စာ ပိုအစာစားသည်။ ဤနွားများအတွက် အစာသည်လူ ဦးရေ ၁.၄ ဘီလီယံကိုကျွေးနိုင်လိမ့်မည်၊ နောက်ပြီး သူတို့ မသတ်ဖြတ်၊ မရှင်းလင်းရဲသော ကြွက်များသည် သူတို့၏ စပါးများကို ကိုက်ဖျက် စားသုံးကြသည်။ နွားတွေရဲ့အသားများ မပါ၀င်ဘဲ  ထိုကြွက်များ၏ ဖျက်စီးခံရသည့်အစေ့အဆန်တွေက အိန္ဒိယ၏ ငတ်မွတ်နေတဲ့လူတွေအားလုံးအတွက် အစားအစာအများကြီးထောက်ပံ့ပေးနိုင်လိမ့်မည်။

ဒါဆို .. လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု မှာကောင်းမွန်တဲ့ အခြေခံအဖွဲ့အစည်းများ Good Institution ဘယ်လိုရှိလာနိုင်မလဲ?

“ ကောင်းမွန်သောအဖွဲ့အစည်း” မရှိခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော စိတ်ဝိညာဉ်ရေးရာအရင်းအမြစ်များနှင့် အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမှန်တရား စောင့်ထိန်းမှု မရှိခြင်းတို့ ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်အဖွဲ့အစည်း၏အလုပ်ကျင့်ဝတ်နှင့် ၎င်းတို့ အဖွဲ့အစည်း၊ တိုင်းပြည်၏ ကြွယ်၀ခြင်းနှင့် သာယာဝပြောမှုကိုအဟန့်အတားဖြစ်စေသည်။

အထူးသဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ တိုင်းပြည်တစ်ခု၏နိုင်ငံသားများသည် ဘုရားသခင် မှ သွန်သင် သောစိတ်နှလုံး၊ ခရစ်တော်မှပြောင်းလဲမှုမှ ဦးတည်သော မိမိကိုယ်ကို အုပ်စိုးနိုင်မှု၊ ဖြတ်ထိုးညဏ်ရှိမှု၊ ပင်ကိုစရိုက်ကောင်းမှု စသည့် ကိုယ်ကျင့်တရားရေးရာ  ခိုင်မာသောအခြေခံအုတ်မြစ်ရှိလာသောအခါ သူတို့မှာ စီးပွားရေးတိုးတက်အောင်မြင်ရန် လိုအပ်သော ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်သော အကျင့်စာရိတ္တကောင်း နှင့်ကိုယ့်ကိုကိုယ် အုပ်ချုပ်မှုအလေ့အထများကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤ ခရစ်တော်၏စည်းကမ် စရိုက်လက္ခဏာများ၊ အဆုံးအမ နှင့် ကိုယ်ကိုကိုယ် အုပ်ချုပ်နိုင်မှုဓလေ့များသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတွင် ကောင်းမွန်သော ယဉ်ကျေးမှုကိုဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မည်။ ကောင်းမွန်သော ယဉ်ကျေးမှုသည် ဖော်ပြပါ အချက်များကို ဖြစ်ထွန်းလာစေသည်။

  • အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်သော လူများနေထိုင်သော တိုင်းပြည်၊ အဖွဲ့အစည်း၏ ၊ လူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ဆက်ဆံရေးမှာ တကယ်ကိုယုံကြည်စိတ်ချရပြီးရိုးသားတဲ့သူတွေဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။ ခိုး၀ှက်မှု မရှိလာနိုင်ပါဘူး။ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ၏  တိုးတက်မှုနှင့်အောင်မြင်မှုများကို ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ခြင်း နှင့် မနာလိုမှုရှိပြီး၊ နှောင့်ယှက်၊ ဖျက်စီး ဆွဲချမည့်သူတွေး လျော့နည်းလာနိုင်ပါမည်။ အချို့စီးပွားရေးလုပ်ငန်း companyကြီး များတွင် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင် ၀န်ထမ်းများ၏ ခိုးယူမှုကြောင့် နှစ်စဉ်ဒေါ်လာဘီလျံများစွာဆုံးရှုံးသည်။ တစ် ဦး နှင့်တစ် ဦး ယုံကြည်မှုမရှိခြင်းကြောင့် တန်ပြန်လုံခြုံရေးအစီအမံများအတွက် ဒေါ်လာဘီလျံများစွာကိုလည်းသုံးစွဲရပြန်ပါမည်။
  • အခြားသူတွေအကြောင်း အတင်းပြော စကားရှပ်သော သူများ လျော့နည်းလာ၍ အလုပ်တွင် ပိုကြိုးစားကြသည် ပိုမိုမြန်မြန်ဆန်ဆန်ပြီးစီးနိုင်ကြ သူများ ရှိလာသည်။ ၎င်းတို့သည် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ရာတွင် ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရပြီး အဖွဲ့အစည်းကို သူတို့၏ အလုပ်ကြိုးစားသော လုပ်သားအင်အားဖြင့်တိုးတက်စေလိမ့်မည်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဆွဲဆောင်သည်၊ နိုင်ငံတွင်း အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းကို ပိုတိုးလာစေသည်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံ company ကြီး များတွင်လဲ ပိုကောင်း‌ ပြီး ၊ ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရသော ၊ Position ရာထူးအဆင့် ကို လစာကောင်းကောင်း နှ့င် local မှာနေ ဝန်ထမ်းတွေရနိုင်ပါမည်။
  • မိမိကိုယ်ကိုမှီခို ယုံကြည်မှု ( Self Reliance) ရရှိရန် ပညာရှိစွာရင်းနှီးမြှုပ်နှံ ကြသည့်လူများ တိုးပွား လာ၍ နောင်အနာဂတ်တွင် ပိုမိုကောင်းမွန်သောအကျိုးအမြတ်များ ပြန်လည်ရရှိကြသည်။ ထိုသို့ စုဆောင်း ကြိုးစားကြသည့် လူအမျာစု မိသားစုများ များပြားလာခြင်းသည် နိုင်ငံ အစိုးရ၏စီမံခန့်ခွဲမှု၏ ဝန်ကိုပေါ့ပါးစေပြီး လူမှုဖူလုံရေးအစီအစဉ်များနှင့်ပတ်သက်သော ဘတ်ဂျက်ကိုလျှော့ချရန် ကူညီပေးပြီး တိုင်းပြည်၏အစိုးရအား ထိုပိုလျှံဘတ်ဂျက်ကို တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးရှိသော အခြားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု များဖြစ်သော အရည်အသွေးမြင့်ပညာရေး၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သောကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ သန့်စင်သောစွမ်းအင်၊ အခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် အခြားနည်းပညာတိုးတက်မှုများတွင် အသုံးချလာနိုင်မည်။

ဧဝံဂေလိတရား၏ အမှန်တရားသည်အဖွဲ့အစည်း၏ယဉ်ကျေးမှု နှင့် အခြေခံ အလုပ်ကျင့်ဝတ်ကိုအထောက်အပံ့ပေးပြီး အဖွဲ့၀င် လူသားများအား သူတို့၏စိတ်ကူးစိတ်သန်းအသစ်များနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုများကို ပံ့ပိုးပေးစေပြီး ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိသူတို့၏ ကြွယ်၀ခြင်းတိုးတက်လာစေသည်။ ထို့ပြင်လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ ထောက်ပံ့မှုကိုရှာတွေ့၊ အသုံးချနိုင်လျှင် ကမ္ဘာမြေကြီးအားအုပ်စိုးနိုင်ရန် ဘုရားသခင် အလျှံပယ်ပေးတော်မူသည်ကို လူသားတို့ နားလည်လိမ့်မည်။(သုတ္တံကျမ်း  ၁၂:၂၄)

ဧဝံဂေလိတရားကို ယုံကြည်၊ နှလုံးသွင်းခြင်းသည် လူများ၏ စိတ်အတွင်းမှ ငြိမ်းချမ်းခြင်းကို ရရှိစေပြီး ထို လူများ၏ တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်မှုကို ရရှိစေသည်။ အစိုးရတစ်ရပ်၏  ကျမ်းစာအရ အုပ်ချုပ်ခြင်းသည် တိုင်းပြည်၏ စီးပွားရေးကို တိုးတက်စေသည်။ Verna Hall ပြောကြားချက်အရ “အစိုးရဟာ တိုင်းပြည်စီးပွားရေး၏ တည်မြဲရာ အိမ်ပါ”။ အစိုးရသည် လိုအပ်သည့် ဥပဒေများချမှတ်ပြီး တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကို ထိန်းသိမ်းရမည်။ (ရှင်မဿဲခရစ်၀င် ၇:၇)

အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်သော လူများ၏ လွတ်လပ်မှု၊ အစိုးရ၏ လွတ်လပ်မှုမှ စီပွားရေးလွတ်လပ်မှုအဖြစ် စီးဆင်းလာမည်။ Charles Wolfe ပြောကြားချက်အရ “လူများ၏ လွတ်လပ်မှုသည် သူတို့ပိုင်ဆိုင်မှုကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ပိုင်ဆိုင်နိုင်ခြင်း၊ နှစ်သက်ရာ အလုပ်ကို ရွေးချယ်နိုင်ခြင်း၊ သူတို့ လုပ်အားစိုက်ထုတ်မှုမှရသော အသီးအပွင့်ကို ဆွတ်ခူးနိုင်ခြင်း၊ လွတ်လပ်စွာ ရောင်းချနိုင်ခြင်း၊ ၀ယ်ယူနိုင်ခြင်း၊ အစိုးရ၏ သတ်မှတ်ခြင်းမရှိပဲ သဘောအလျောက် လွတ်လပ်စွာ လစာ၊ လုပ်အားခများ ပေးအပ်၊ရယူ ကြခြင်းဖြစ်သည်။”

လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ ကုန်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း၏ အချက်အလက်များ

ရိုးရှင်းစွာ လုပ်ကိုင်ရင်း ရရှိခဲ့သော လူတစ်ယောက်၏ ကြွယ်၀ချမ်းသာခြင်းသည် သဘာ၀ အရင်းအမြစ်များ၊ လူစွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ၊ အချို့ ပစ္စည်းများကို အကျိုးရှိစွာ အသုံးချမှုတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ Mr.Wolfe သည် အောက်ပါ ဖော်မျူလာနှင့် ဖော်ပြထားသည်။

N.R + H.E  x  T = M.M.W ( Natural Resource + Human Energy x Tools = Man’s Material Welfare )

သဘာ၀ အရင်းအမြစ်(N.R) + လူ့ စွမ်းအား (H.E) x ပစ္စည်းများ( T) = လူ၏ ချမ်းသာခြင်း (M.M.W)

သဘာ၀ အရင်းအမြစ်များ တိုးပွားလာလျှင် လူတို့၏ ကြွယ်၀မှုလည်း တိုးလာမည်၊ လူများ၏ အားထုတ်မှု များလျှင်လည်း လူတို့၏ ကြွယ်၀မှုတိုးမည်။ ပစ္စည်းကောင်းများအသုံးချမှု၊ ဖန်တီးမှုများလျှင်လည်း လူတို့၏ ကြွယ်၀မှုများလည်း တိုးလာမည်။

ဖော်ပြထားသော ဖော်မျူလာသည် ဘယ်တိုင်းပြည်ရောက်ရောက် အကျုံး၀င်သည်။ ခရစ်တော်ဆောင်ယူသောစိတ်နှလုံးစည်းကမ်းအဆုံးအမနှင့်နေထိုင်သောလူ၏ လောကအပေါ် မြင်ပုံ၊ သူတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းအင်များ အသုံးချပုံသည် သာမန်ဘာသာမဲ့လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ လူများ သူတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းအင်များ အသုံးချပုံနှင့် ကွာခြားသည်။

ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းအတွင်း  ကြီးမားသောစီးပွားရေးဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှု

သဘာ၀ အရင်းအမြစ်များ (N.R)

ဘုရားသခင်ကလူတွေဘာတွေး လိုအပ်မည့်ကိုသိ၍ထိုသဘာ၀ အရင်းအမြစ်များ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ စစ်မှန်သော ခရစ်ယာန်အဆုံးအမနှင့် လောကကို မြင်နိုင်သော သူသည် ဘုရားသခင် သူ့အတွက် ဘုရားသခင်အားလုံး ဖန်ဆင်းထားသည်ကို သိပြီး ဘုရားကို ယုံကြည်မှုရှိ၍ သဘာ၀အရင်းအမြစ်များကို ရှာဖွေသုံးစွဲဖို့ ။ ပြီးလျှင် သဘာ၀ အရင်းအမြစ်များကို လူများကောင်းကောင်း အသုံးချနိုင်လျှင် သူတို့၏ ကြွယ်၀ခြင်းများတိုးလာမည်။

ပစ္စည်းများ၊ နည်းပညာ ( T )

အစပိုင်းမှာ လူတွေက၊ လောကကိုအုပ်စိုးရန်နှင့် ၊ မြေကြီးပေါ်ရှိတဲ့ အရာတွေကို ရိတ်သိမ်းပြီး စားသုံးခြင်းတို့ကို မလုပ်နိုင်ခဲ့ပါ၊  သူ့အခြေခံလိုအပ်ချက်များကိုတောင် သူ့လက်များ အသုံးချပြီး မဖြည့်ဆည်းနိုင်ခဲ့ပါ။ Mr.Wolfe ၏ ရေသားချက်အရ “သဘာ၀၏ အရင်းအမြစ်များကို လူတွေသုံးစွဲနိုင်ရ်သဘာ၀အရင်းအမြစ်များ မှ အစားအစာ၊ အ၀တ်အစား၊ အမိုးအကာ များအဖြစ်ပြောင်းလဲ တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ လူတွေ  မြေဆီလွှာတူးဖော်တဲ့နေရာမှာ၊ သစ်ပင်ခုတ်တဲ့နေရာမှာ၊ သတ္တုတူးဖော်သန့်စင်ရာမှာ၊ သိုးမွှေးထုတ်လုပ်ရာမှာ အသုံးပြုဖို့ ပစ္စည်းများကို လူတွေ ဖန်တီးခဲ့သည်” ဟုဆိုသည်။ ဒီအချက်ကို သိလျှင် ဘုရားသခင်သည် လူတွေဖန်တီး၊ တွေးခေါ်နိုင်ရန်အတွက် စွမ်းရည်ကို ပေးအပ်ထားသည်ကို သိနိုင်သည်။ လူတွေမှာ သဘာ၀၏ အရင်းအမြစ်များကို လိုအပ်ရာမှာ ဖန်တီးအသုံးချနိုင်ဖို့ လက်ရုံးရည်ခွန်အားနှင့် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းများကို ဘုရားသခင်ထံမှ ပေးအပ်ခြင်းခံထားရသည်။

လူတွေဟာ ရိုးရှင်းသော ပစ္စည်းများကို စတင်သုံးစွဲနိုင်ခဲ့ပါသည်။ သစ်ချောင်းနှင့် မြေတူးခြင်း၊ ထယ်ထိုးခြင်း နှင့် တံစဉ်နှင့် အပင်ရိတ်ခြင်း စသည်တို့ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ကျမ်းစာတွင် ပစ္စည်းများနှင့် ပက်သက်ပြီး ရည်ညွှန်းပြောဆိုမှုများစွာရှိသည်။


     ပစ္စည်းများ        လူအားဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု


  ရိုးရှင်းသော ပစ္စည်းများ ဧ၀နှင့်  သူအတွက်လုံလောက်သော အစားအစာ

  နွားဆွဲပြီး အသုံးပြုရသော လယ်ထွန်ထယ်     မိသားစုကြီးအတွက် အစားအစာ
 ၁၈ ရာစု


  မြင်းဆွဲပြီး အသုံးပြုသော လယ်ထွန်သံထယ်     မိသားစု ၃ ခုအတွက် အစားအစာ
 ၁၉၅၀ ခုနှစ်၀န်းကျင်       

 လယ်ထွန်စက်    မိသားစု ၁၄ ခုအတွက် အစားအစာ
  ယနေ့ခေတ်   အဆင့်မြင့် လယ်ထွန်စက်နှင့် ဆိုင်ရာပစ္စည်းများ      မိသားစု၆၀ခုအတွက်အစားအစာ 


ကျမ်းစာ၏ မှန်ကန်ခြင်း၊ ခရစ်တော်၏ သွန်သင် သောစိတ်နှလုံစိတ်ခွန်အား ဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်သော တိုင်းပြည်များတွင် လူများသည် ယခုဖော်ပြထားသလို  ပစ္စည်းများကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာအောင် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းအတွက် အကြံညဏ်များရရှိခဲ့သည်။ ပစ္စည်းများ၏ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှုသည် လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို များစွာ အထောက်အကူပြုခဲ့သည်ကို မြင်တွေ့နိင်သည်။

လူတွေ၏ အလုပ်ပြီးမြောက်နိုင်မှုများသည် ကောင်းမွန်သော ပစ္စည်းများကြောင့်သာ မဟုတ်ပဲ ပစ္စည်းများကို ကောင်းစွာအသုံးချနိုင်မှုများကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျနော်တို့သည် အလုပ်တွင် တက်တက်ကြွကြလုပ်ကိုင်နိုင်ရမည်။ ဘုရားသခင်သည် လူသားတို့၏ ကောင်းကျိုးကြီးပွားရေးအတွက် သဘာ၀ အရင်းအမြစ်များ၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ၊ ဖန်တီးတွေးခေါ်နိုင်စွမ်းများ ပေးအပ်ထားသည်။ ထို့ အတူ လူသားတို့သည် ဘုရားသခင်ပေးအပ်ထားသည်များကို လိုအပ်သော အစားအသောက်၊ အ၀တ်အစား နှင့် တခြားလူသားတွေ လိုအပ်သော အရာများ ဖန်တီးနိုင်ရန် ကြိုစားအားထုတ်မှုရှိရမည်။

လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် (H.E) ( ကောင်းမွန်သော လူ့အဖွဲ့အစည်း အလုပ်ကျင့်ဝတ် မှစသည် )

ဘုရားသခင်သည် သဘာ၀အရင်းအမြစ်များကိုသာ ဖန်တီးထားသည်မဟုတ်ဘဲ စွမ်းရည်များ ရှိသည့် လူသားများကိုလည်းဖန်ဆင်းထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူသားကို ကမ္ဘာကြီးအား အုပ်စိုး နိုင်ရန် မှာကြားထားသည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁း၂၆)။ လူသားကို ဥယျာဉ်ကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရိတ်သိမ်းနိုင်ရန် လုပ်သားလိုအပ်သည့် ဥယျာဉ်ထဲတွင် နေရာချထားခဲ့သည်( ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂း၁၅ )။ ရွက်ကြွေပြီးချိန်တွင် မြေကြီးကို ရိတ်သိမ်းရန်အတွက် လူသား၏ မျက်နှာပြင်က ချွေးထွက်ရသည်။ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃း၁၉)။  ထို့ကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများထဲတွင် ဘုရားသခင် ဖန်းတီးထားသော ခွန်အားနှင့် အလုပ်ကျင့်၀တ်ကို ကောင်းစွာ အသုံးချခြင်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ပေါ်လာစေပြီး၊ စီးပွားရေးတိုးတက်လာစေမှုအတွက် အကျိုးရှိသည်။ ထို့ကဲ့သို့ ကြံ့ခိုင်သော ခွန်အားနှင့် အလုပ်ကျင့်၀တ်၊ စရိုက်တို့သည် လူတစ်ဦးခြင်းဆီကို ပိုမို အလုပ်ကြိုးစားလာနိုင်စေပြီး ၊ ရိုးရိုးသားသား လုပ်ကိုင်နိုင်စေကာ ၊ အနာဂတ်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းများ လုပ်နိုင်လာစေသည်။ ဘုရားသခင်အားဖြင့် လူတို့ အလုပ်ကြိုးစားလာမည်။  ထပ်မံ ပြောရလျှင် စီးပွားရေး လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတွင် လူများသည် စုပေါင်းလုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် အသီးအပွင့်များ ဖြစ်ထွန်းလာစေပြီး ထိုအောင်မြင်မှုများသည် ထိုသူတို့၏ ကြွယ်၀ချမ်းသာခြင်းအတွက် သူတို့အလုပ်ပိုကြိုးစားလာစေခြင်အောင် အားတက်လာစေပါမည်။ 

နိဂုံး အနေနှင့်

N.R + H.E x T = M.M.W  ပုံသေနည်း သည် မည်သည့် တိုင်းပြည်တွင် မဆို အသုံးချနိုင်ကြောင်း ကျနော်တို့ သိပြီးဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင် ဆိုဆုံးမမှုအခြေခံ သဘောတရားများ နှင့် အညီတည်ထောင်ထားသော နိုင်ငံများသည် သဘာ၀အရင်းအမြစ်များ ပေါများစွာ ရရှိတတ်ပြီး ထိုတိုင်းပြည်ိလူများ၏ အကျင့်စရိုက်ကောင်းမွန်မှု၊ ပစ္စည်းများကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာအောင် တီထွင်ဖန်တီးအသုံးချနိုင်စွမ်းများရရှိမှု၊ထို အချက်များ အားလုံးကြောင့်ထို နိုင်ငံသားများ၏ ကြွယ်၀ချမ်းသာမှုများ ( M.M.W ) တိုးပွားလာသည်။