1) Focus on your growth 

Be Independent. The 1st step is to stop taking from others. Take care of yourself and stop thinking of yourself as a victim. Wake up with a purpose. Learn to stand on your own. You can’t live a meaningful life if others have to take care of you and you becoming a burden for your community. Helping yourself become more and more self-reliant is the most effective way to cumulatively provide goodness for your community. After all, God helps those who help themselves. 

2) Lead by Example

People do not care about what You say. People care about what You do. Progress is about pulling not pushing. Inspire others through your work ethics, actions, and results.  It is not by their words but “By their fruits that they shall know them.” ( Mathew 7:15-20

3) Build a Business, Hire people and Take care of them

 A man has 3 types of Families. The one he is born with, the one he makes for himself, and the one he hunts and goes to war with. When you do a business, you create jobs. People ( your colleagues & employee) rely on you. Their family relies on business in order to prosper. You can improve and help others more by creating more jobs and a better working environment rather than just throwing some money into this charity and that charity with smiley and Chessy selfie picture.

4) Fix something that is not working as it should.

Fix yourself 1st and your immediate surrounding. You can begin by learning how to be a good friend, a devout spouse, and a better father/mother. One cannot fix the whole world until he/she fixes his/her home. ( 1 Timothy 3:4-16

5) Pass down what you have learned 

Give a man a fish, you feed him for a day. Teach him how to fish, you feed him for a lifetime. Duplicating the skills by sharing them with someone in your community is the most effective way you can help raise up your community. Free hugs and superficial verbal services of “Love” alone will just keep lazy people to become lazier and make others around them in a constant state of codependency, suffering, and Victim Playing

6) Give resources to those who really know what to do with them.

Money and charity alone won’t always solve poverty. Be wise and be critical about where and how your donation will be used. A lot of miserable things continue on in this world due to a lot of Naive individuals’ charity, love, and energy going into the wrong hands for the wrong purposes. Among many other examples, thousands of computers and other electronic devices are donated to regions in Africa where even basic water sanitation and electricity are rare facilities.  

7) Measure your life base on the impact.

Have you ever seen a person on your social media newsfeed who always posts things about this happy moment and that kindness? Have you ever seen people posting things about the number of appreciation certificates they receive from all sorts of organizations? In the end, you find out that his/her real work results aren’t that impressive and helpful to the growth of the community. ( Mathew 6:2-4

8) Do outdoor activities and exercise

Doing outdoor activities and exercise not only makes you healthy both physically but also mentally. It will also give some sense of safety and community eyes on the surrounding area in this boring and unpredictable post-modern world. It will help inspire others around your neighbor to do something when they saw someone running. You know, just like Forest Gump.

9) Plant a tree

Start off by building a small little home garden. After you achieve that you follow up by making a community garden around the junction area of your neighborhood or around vacant spaces in your church backyard. A society grows great when old men plant trees whose shade they know they shall never sit in. Plus, our planet earth really needs it. 

10) Raise a child

Raise a child properly who would one day prove to be valuable to humanity is one of the best ways to give back. Children act in the way adults do_not in the way they speak. Imagine a community filled with a lot of children from happy and healthy families Vs. children from broke unhealthy parents who are constantly arguing and fighting each other. Federick Douglass said it best ” It is easier to build strong children than to repair broken men.”

11) Help your closest friends to become successful 

There is a saying that “you are the average sum of five people closest to you”. Start with giving to those around your closest social circle. Look for ways to help people you love and care about in life. Otherwise, you will be that lonely rich man on top of that high castle. 

12) Mentor someone

You are literally changing someone’s trajectory in life through your input. Mentoring someone is a great way to help someone in your community to see further than they would otherwise.  

13) Donate what you no longer need

Sometimes, the quality of your life declines as you have a lot of stuff that you rarely use. The more you get older, the more you will realize that there are many other younger folks who can make better use of the things you already have. Giving away some of your items which you rarely can be even better than giving money to all sorts of charity organizations bombarding us with emotional swings on the internet/social media.

14) Help someone who is down to get up

Extend your arm and help someone to get up. Nothing is better for your soul than Reaching down and Bringing someone up. In addition, Helping someone could also give you some heartache if you end up doing to the “wolves in sheep’s clothing”. Therefore, be wise as a serpent and be as innocent as a dove ( Mathew 7:15 ). Remember not to rush yourself to help someone so quickly.

15)  Build a future

Have a clear vision to make the life of your next generation a little bit better than you have. Give hope to people around you. You can start off by being a better sibling, a more thoughtful and sincere entrepreneur/leader, a reliable spouse, and a loving parent. It is the highest and noblest form of charity you can do for your community. Remember, God gives more to those who know how to build and multiply things better with what he/she already has. (Mathew 13:11-12) ( Mathew 25:29

(၁) သင့်၏ တိုးတက်လာမှုအပေါ် ဂရုစိုက်ပါ

အမှီအခိုကင်းပြီး လွတ်လပ်မှုရှိပါစေ။ ပထမအဆင့်မှာ အခြားသူများထံမှ ရယူနေခြင်း ရပ်တန့်ပါ။ သင့်ကိုယ်သင် ဂရုစိုက်ပါ။ ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် နိုးထပါ။ သင့်ခြေထောက်ပေါ် သင်ရပ်တည်နိုင်အောင် ကြိုးစားပါ။ သင်ကိုယ်တိုင်က သင့်ပတ်၀န်းကျင်ရှိလူများနှင့် သင့်လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွက် ၀န်ထုပ်၀န်ပိုးဖြစ်နေလျှင် အနှစ်သာရရှိသော ဘ၀ကို သင်ပိုင်ဆိုင်နေထိုင်ရမည်မဟုတ်ပါ။ ကိုယ့်အားကို ကိုးနိုင်လာပြီး သင့်ခြေထောက်ပေါ်သင်ရပ်တည်လာနိုင်မည်ဆိုလျှင် သင့်လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွက် သင်ပို၍ တိုးတက်ကြီးပွားမှုရှိလာစေမည်ဖြစ်သည်။ ခြုံပြောရမည်ဆိုလျှင် ဘုရားသခင်သည် စတင်၍ ကိုယ့်အားကိုကိုးသော သူများကို ကူညီဖေး မတတ်သည် “God Help those who Help themselves.”။

(၂) ပုံသက်သေကောင်းပြပြီး ဦးဆောင်ပါ။

လူတွေဟာ သင်ဘာပြောသည်ကို ဂရုမစိုက်ပါဘူး။ သင် ဘာလုပ်သလဲ ဆိုတာကိုပဲ စိတ်၀င်စားကြပါသည်။ လူအများကို ဦးဆောင်လာနိုင်ဖို့ရန်အတွက် သင့် ပုံသက်သေတိုးတက်လာစေမှုသည် ဆွဲငင်ခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်စေသည်။ တွန်းကန်ခြင်းထက် ပိုကောင်းပါသည် ။ သင့် အလုပ်ကျင့်၀တ်၊ လုပ်ပုံကိုင်ပုံ၊ ရလဒ်များဖြင့် လူများကို Inspire စိတ်အားထက်သန်စေပါ။  သူတို့၏ စကားများကြောင့် နောက်လိုက်ခြင်းမဖြစ်စေပဲ သူတို့၏ ရလဒ် အားဖြင့် သိနိုင်ပါတယ်။ “အသီးအားဖြင့် အပင်၏ သဘောကို သိနိုင်သည်။”(ရှင်မဿခရစ်၀င် ၇:၁၅-၂၀ )

(၃) စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု တည်ဆောက်ပါ။ လူများ ခန့် အပ်ပါ။ ပြီး‌လျှင် သူတို့အား ပျိုးထောင်ပါ ဂရုစိုက်ပါ။

ယောကျာ်းတစ်ယောက်တွင် မိသားစု အမျိုးအစား (၃)မျိုးရှိသည်။ သူမွေးဖွားလာသော မိသားစု၊ သူ့အတွက်သူ တည်ဆောက်ခဲ့သော မိသားစု နှင့် သူ အမဲလိုက်ချိန်၊ စစ်တိုက်ထွက်ချိန်တွင် အတူသွားသည့် မိသားစုဝင် အနေနှင့် (၃)မျိုးရှိသည်။ သင် စီးပွားရေးလုပ်ရာတွင် သင် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးသည်။ လူများ (သင့် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် သင့်ဝန်ထမ်း အလုပ်သမားများ ) သင့်အပေါ်မှီခိုကြသည်။ သူတို့၏ မိသားစုများလည်း ကြီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် သင့် စီးပွားရေး သင့်လုပ်‌ဆောင်ရာ  အပေါ်တွင် မှီခိုကြသည်။ သင်သည် အလှူခံ အသင်းများ ထံ ပိုက်ဆံပစ်ပေးပြီး လှူခြင်းထက် ယခုလို လုပ်ခြင်းသည် လူများကို ပိုကူညီနိုင်ပြီး ပိုအကျိုးရှိစေသည်။

(၄) အလုပ်လုပ်သင့် သလောက် အလုပ်မလုပ်သည့် အရာကို ပြုပြင်ပါ။

သင့်ကိုယ်သင် ပထမဆုံးပြုပြင်ပြီး သည်နှင့် သင့်ပတ်၀န်းကျင်ရှိ လူများကို ပြုပြင်ပါ။ သူငယ်ချင်းကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်လာအောင်၊ ဘာသာတရား ကိုင်းရှိုင်းသော အိမ်ထောင်ဖက်ကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်လာအောင်၊ ပိုကောင်းသော ဖခင်၊ မိခင် တစ်ယောက်ဖြစ်လာအောင် သင့်ကိုယ်သင် သင်ကြားရင်း စတင်နိုင်ပါတယ်။ “ကိုယ့် မိသားစုနှင့် အိမ်ထောင်ကို မပြုပြင်မထိန်းသိမ်းနိုင်သော သူသည်  လောကကြီးကို မပြုပြင်နိုင်ပါ”။ ( ၁ တီမောသီ ၃း၄-၁၆)

(၅) သင်ယူခဲ့သမျှ လက်ဆင့်ကမ်းပါ။

အခမဲ့ ဖက်လှည်းတကင်းလုပ်ခြင်း၊  အင်မတန် ချိုသာပြီး အပေါ်ယံဆန်လွန်းသော စကားလုံးများပြောဆိုနေခြင်းသည် လူပျင်းများကို ပိုပြီး ပျင်းရိလာစေပြီး ထိုလူပျင်းများ၏ ပတ်၀န်းကျင်ရှိ လူများအပေါ်တွင် စည်းကမ်းလိုက်နာမှု အားနည်းလာစေပြီး  အလုပ်ခွင်အတွင်း ခက်ခဲစေမှု သက်ရောက်မှုများရှိလာစေသည်။ လူတစ်ယောက်ကို ငါးတစ်ကောင်ပေးလိုက်လျှင်  သူတစ်ရက်စာ စားစရာရလိမ့်မည်။ ထိုသူအား ငါးမျှားနည်း သင်ပေးလိုက်လျှင် ထိုသူအား တစ်သက်စာ အစာရှာနိုင်စေလိမ့်မည်။ သင်တတ်ကျွမ်းသော ပညာများ ပြန်လည် ပွားများပေးခြင်းသည် သင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အဆင့်အတန်းကို မြှင့်တင်ရာတွင် အကျိုးအရှိဆုံး ကုညီခြင်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။

(၆) သင့်ပေးကမ်း သော အရာ များကို ကောင်း စွာအသုံးချနိုင်သော လူများကိုသာ ပေးပါ။

ငွေနှင့် အလှူအတန်းများလုပ်ခြင်းသည် ဆင်းရဲခြင်းကို မရပ်တန့်စေနိုင်ပါ။ သင်ပြုလုပ်ခဲ့သော အလှူအတန်းများ သွားသည် ဘယ်နေရာတွင် အသုံးချခံရသည်ကို ဖြတ်ထိုးညဏ်ရှိရှိ နှင့် ပညာရှိရှိသိအောင်လုပ်ပါ။ အချို့သော ခပ်တုံးတုံး အလှူရှင်များ၏ အလှူငွေများ၊ လူ့စွမ်းအားများ၊ စေတနာများ သည် မသမာသူလက်ထဲရောက်သွားသည့်အခါ စိတ်မချမ်းမြေ့ဖွယ်ရာ အရာများကို ဆက်လက်တည်တံ့ဖြစ်တည်စေခဲ့သည်။ ဥပမာ အနေနှင့် ပြောရလျှင် အာဖရိကဒေသများကဲသို့ သန့်စင်သောရေနှင့် လျှပ်စစ်မီးတောင် ပုံမှန်မရသော နေရာတွေမှာ ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်စပ် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများသွား လှူတန်းခဲ့ခြင်းကို ပြောပြရပါမည်။

(၇) သင့်ဘ၀ကို သင်ကြုံတွေ့ခဲ့သော အခက်အခဲများနှင့်သာတိုင်းထွာပါ။

Social Media ပေါ်တွင် သူတို့ လှူတန်းခဲ့သည်များကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကြွားနေသူများကို တွေ့ဖူးပါသလား? သူတို့ပက်သက်ခဲ့ဖူးသော အဖွဲ့အစည်းမျိုးစုံမှ ပေးအပ်ခဲ့သော Certificates များကို ရန်ဖန်ရန်ခါ ထုတ်ကြွားနေသူများ ကို တွေ့ဖူးပါသလား? နောက်ဆုံးတွင် ထိုသူများ၏ အလုပ်လုပ်ခြင်း၏ ရလဒ်သည် အမြင်ဖြင့် ထင်ရသလောက် အထင်ကြီးစရာမရှိသည်၍ လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ တိုးတက်ကြီးပွားရေးအတွက် အကျိုးမရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။   

 (၈) ပြင်ပတွင် လေ့ကျင့်ခန်း၊ အားကစားများ လုပ်ပါ။

 ပြင်ပလောကတ္ငင် အားကစားလုပ်ခြင်းသည် သင်၏ ကိုယ်ကာယ ကျန်းမာရေးကို သာမက စိတ်ကျန်းမာရေးကိုပါ အကျိုးပြုပါသည်။ ထိုသို့လုပ်ခြင်းသည် ခေတ်နှင့် အညီ တိုးတက်ပြောင်းလဲနေသော ပျင်းရိဖွယ်ကောင်းသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ်တွင် လုံခြုံစေသည့် စိတ်ခံစားမှုကို ရရှိစေသည်။ ပြင်ပတွင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည် သင့်အနီးနားရှိ အိမ်နီးနားချင်းများကို သင်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရင်း၊ သင်ပြေးလွှားနေသည်ကို ကြည့်ပြီး သူတို့ပါ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်လာဖို့ စိတ်ခွန်အားရလာစေပါသည်။ Forest Gump ရုပ်ရှင်ထဲကလိုပေါ့။ wink

(၉) သစ်ပင်စိုက်ပါ။

သင့်အိမ်၊ ခြံတွင်း အသေးစား ပန်းခြံလေးစိုက်ခြင်းနှင့် စတင်ပါ။ လုပ်ပြီးပြီဆိုလျှင် သင့်ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ လမ်းဆုံလမ်းခွနေရာများ၊ သင့်ဘုရားကျောင်းရှိ နေရာလွတ်များတွင် လူအများအတွက် အကျိုးရှိစေသည့် ပန်းခြံများ တည်ဆောက်ပါ။ လွန်ခဲ့သော နှစ်များမှ လူကြီးများ သူတို့ အရိပ်ခိုနိုင်ဖို့ မမှီတော့ပေမယ့် သစ်ပင်များ စိုက်ပျိုးပေးခဲ့ခြင်းသည် ယခုခေတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခြင်းအတွက် အကျိုးရှိစေသည်။ ထပ်တိုးပြောရလျှင် ရာသီဥတုအတွက်လည်း အကျိုးများစွာရှိပါသည်။

(၁၀) ကလေး တွေးမွေးပါ။ ကောင်းကောင်း သင်ကြား၊ ပျိုးထောင်ပါ။

ကလေးတစ်ယောက်ကို လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွက် အကျိုးရှိလာမည့် လူကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်လာရန် ကောင်းစွာ ပျိုးထောင်စောင့်ရှောက်ခြင်းသည် လောကကြီးအတွက် ပြန်အကျိုးပြုရာတွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံးနှင့် လူသားအဆန်ဆုံးလုပ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ကလေးများ၏ ပြောဆိုပြုမူပုံသည် လူကြီးမိဘများ ပြောဆို‌ ပြောပြ သည်ထက် လူကြီးမိဘများလုပ်ကိုင် လုပ်ဆောင်သည်ကို ကလေးများ ပို၍အတုယူတက်သည်။ ကျန်းမာပြီး ပျော်ရွှင်ကြသည့် မိသားစုများမှ မိဘမျာ မှ မွေးဖွားလာသည့် ကလေးများ ရှိသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် အမြဲတမ်း ရန်ဖြစ်၊ စကားများ၊ ပူလောင်နေသည့် မိသားစုများမှ မွေးဖွားလာသည့် ကလေးများ ရှိသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ Federick Douglass ၏ ပြောဆိုချက်များအရ “ပျက်စီးနေသည့် လူကြီးတစ်ယောက်ကို ပြင်ဆင်ရခြင်းထက် ကလေးတစ်ယောက်ကို ပိုပြီကောင်းမွန် သန်မာလာအောင် လုပ်ခြင်းသည် ပိုလွယ်ကူသည်။”

(၁၁) သ် အနီးဆုံးသူငယ်ချင်းများကို ချမ်းသာလာအောင် ကူညီပေးပါ။

“သင်သည် သင့်အနီးဆုံးလူ ၅ ယောက်၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အဖြေဖြစ်သည် ” ဟူသော ဆိုရိုးရှိသည်။ သင့်အနီးစပ်ဆုံးရှိသော လူမှုစက်ကွင်းအတွင်းရှိ လူများကို ကူညီခြင်းဖြင့် စတင်ပါ။ သင်ချစ်ခင်ရသော ၊ သင် ဂရုစိုက်သော လူများကို ကူညီဖို့အဖြေအမြဲရှာပါ။ မဟုတ်လျှင် သင်သည် ခမ်းနားလှသော ရဲတိုက်ကြီးပေါ်တွင် တစ်ကိုယ်တည်းရှိသော လူချမ်းသာတစ်ယောက်ဖြစ်နေလိမ့်မည်။

(၁၂) တစ်စုံတစ်ယောက်ကို Mentor လုပ်ပေးပါ။

သင် လူတစ်ယောက် ဘ၀၏ လျှောက်လှမ်းသော လမ်းကြောင်းကို သင့် အစွမ်းအစဖြင့် မှန်ကန်စေခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို Mentor လုပ်ခြင်းသည် သင်နေထိုင်ရာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ လူတစ်ယောက်ကို ပိုပြီး အမြင်ကျယ်လာစေပါသည်။

(၁၃)သင် မလိုအပ်တော့သော အရာများကို လှူတန်းပါ။

သင့်ဆီမှာ သင့်အတွက် အသုံးမကျသော အရာများရှိလာသည်နှင့် သင့်ဘ၀၏ အရည်အသွေးသည်လည်း ကျဆင်းလာမည်ဖြစ်သည်။ သင်အသက်ကြီးလာသည်နှင့် သင့်ပိုင်ဆိုင်ထားသော အရာများကို ပိုပြီး အကျိုးရှိရှိ အသုံးချနိုင်သော လူငယ်များပေါ်ပေါက်လာသည်ကို သင်သဘောပေါက်လာမည်။ အင်တာနက်ပေါ်တွင် မှိုလိုပေါက်နေသော အလှူခံအဖွဲ့အစည်းများထံ ငွေများပေးအပ်လှူတန်းခြင်းထက် ပိုအကျိုးရှိစေသည်။

(၁၄) လဲကျနေသူတစ်ယောက်ကို ဆွဲထူပါ။

သင့်လက်ကို ဆန့်ပြီး လဲကျနေသူကို ဆွဲထူပါ။ လဲကျနေသူတစ်ယောက်ကို ဆွဲထူရခြင်းထက် သင့်စိတ်ကို ခံစားရကောင်းစေသော အရာမရှိပါ။ သိုးရေခြုံထားသော ဝံပုလွေကဲ့သို့ လူတစ်ယောက်ကို သင် ဆွဲထူမိရင်တော့ သင့်ကို ခေါင်းကိုက်စေပါလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ချိုးငှက်ကဲ့သို့ ဖြူစင်လျက် စပါးအုံးမြွေကဲ့သို့ ပါးနပ်မှုရှိပါစေ။ လူတစ်ယောက်ကို ကူညီဖို့အတွက်လည်း မလောပါနှင့်။

(၁၅) အနာဂတ် တစ်ခုတည်ဆောက်ပေးပါ။

သင့် မျိုးဆက်သစ်များ သင့်ထက်ကောင်းသော ဘ၀များကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ဖို့အတွက် ပြတ်သားသော ရည်မှန်းချက်ရှိပါစေ။ သင့်အနီးရှိလူများကို  မျှော်လင့်ချက် နှင့် ရှင်သန်စေပါ။ ကောင်းသော ကလေး မွေးချင်း၊ ပိုတော်သော စွန့်ဦးတီထွင်သူတစ်ယောက် ၊ ခေါင်းဆောင်ကောင်းတစ်ယောက်၊ ပိုပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော အိမ်ထောင်ဖက်ကောင်းတစ်ယောက်၊ ပိုပြီး ချစ်တတ်သော မိဘကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်လာအောင်ကြိုးစားပါ။ သင့် လူအဖွဲ့အစည်းအတွက် အကောင်းဆုံးနှင့် အမွန်မြတ်ဆုံးသော ကူညီခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိ  ရှိပြီး‌သော ကိုယ်ပိုင်ဆိုင်သော အရာကို ပိုကောင်းသော အရာများအတွက် တိုးပွား၊ အသုံးချ၊ တည်ဆောက်နိုင်သော လူများကို ဘုရားသခင်ကလဲပို၍ စွန့်ကြဲပေးကမ်းတတ်ပါသည်။ (ရှင်မဿဲခရစ်၀င်ကျမ်း ၁၃း၁၁-၁၂)(ရှင်မဿဲခရစ်၀င်ကျမ်း ၂၅း၂၉